هـه‌واڵـه‌كـان وتــار بـه‌رنـامـه‌ درامـــا وه‌رزش پـه‌یـوه‌نـدی ده‌ربــاره‌

بەلاغەکەی یەکێتی زانایان لەجێی خۆیەتی و تاک مەزهەبی بۆ کۆمەڵگا پێویستە

به‌لاغی یه‌كێتی زانایان، دوو خاڵ و حه‌وت قسه‌

له‌نوێترین به‌لاغی راگه‌یێنراوی یه‌كێتی زانایان (وه‌ك جیهه‌تی فه‌رمی رێكخه‌ری كاروباری ئاینداری له‌ كوردستان) جه‌ختكراوه‌ته‌وه‌ له‌سه‌ر ناساندنی مه‌زهه‌بی شافیعی وه‌ك مه‌زهه‌بی فه‌رمی په‌یڕه‌وكراو له‌ كوردستان، له‌خواره‌وه‌ دوو خاڵ و حه‌وت قسه‌ له‌سه‌ر ئه‌م پێشنیازه‌ (مه‌زهه‌بی فه‌رمی) ده‌نوسم:

یه‌كه‌م: كوردستان تا سه‌رهه‌ڵدانی (صه‌حوه‌ی ئیسلامی) سه‌ره‌تای نه‌وه‌ده‌كانی سه‌ده‌ی رابردوو، وه‌كو په‌یڕه‌وكردن ته‌نیا مه‌زهه‌بی شافیعی تێدا پیاده‌كراوه‌، له‌سه‌ر ئاستی حوجره‌كان و نێو كۆڕی زانایانی كورد و مه‌لای كورد هه‌ر مه‌زهه‌بی شافعی و به‌دیاریكراوی بۆچوون و كتێبه‌كانی پێشه‌وا نه‌وه‌وی زیاتر بره‌ویان پێدراوه‌.

دووه‌م: دوای ده‌ركه‌وتنی ره‌وته‌ ئیسلامییه‌كان به‌تایبه‌ت هزر سه‌له‌فییه‌كان (له‌ناو ئیخوان و ده‌ره‌وه‌ی ئیخوان) پرسی تێپه‌ڕاندنی یه‌ك مه‌زهه‌ب و شوێنكه‌وتنی به‌ڵگه‌* هاته‌ئاراوه‌، سه‌ره‌تا ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر ئاستی تاكه‌كه‌سی بوبی، دواتر به‌هۆی به‌رده‌ستبوونی ئه‌نته‌رنێت و تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، ململانێیه‌كی سه‌خت كه‌وته‌ ناو په‌یڕه‌وكارانی ئاینی ئیسلام له‌ ده‌ره‌وه‌ و ناوه‌وه‌ی مزگه‌وت، بابه‌تی بچوكی فیقهی هه‌رای گه‌وره‌ی لێكه‌وته‌وه‌، به‌دیاریكراوی ململانێیه‌كی توند دروستبوو له‌نێوان په‌یره‌وكارانی مه‌زهه‌بی شافیعی و سه‌له‌فییه‌كان كه‌ په‌یره‌وكاری بۆچوونه‌كانی زاناكانی سعودیه‌ و خه‌لیجن (ئاشكرایه‌ ئه‌وانیش له‌ په‌یره‌وانی مه‌زهه‌بی حه‌نبه‌لین).

ئه‌وه‌ی گرنگه‌:
یه‌كه‌م: شوێنكه‌وتووانی مه‌زهه‌بی حه‌نبه‌لی (سه‌له‌فییه‌كان) خۆیان به‌ موجته‌هید نازانن، جورئه‌تی ئه‌وه‌ش ناكه‌ن بڵێن ئێمه‌ زاناین، له‌كۆتاییدا شوێنكه‌وته‌ی قسه‌ی زانایانی مه‌زهه‌بی حه‌نبه‌لین له‌ كۆن و ئێستادا. كه‌واته‌ هیچ جیاوازیه‌ك له‌نێوان شوێنكه‌وته‌ی مه‌زهه‌بی حه‌نبه‌لی و مه‌زهه‌بی شافیعی نیه‌، هه‌ردووكیان هه‌ر شوێنكه‌وته‌ی مه‌زهه‌بن و ئه‌هلی ته‌قلیدن، ئیدی له‌به‌رچی مه‌زهه‌بێك پیرۆز و ئه‌وه‌ی تر شتێكی تر بێت؟ ئه‌و شه‌یتاندن و دێواندنه‌ی نه‌یاره‌كان و به‌فریشته‌ ناساندنی هاومه‌شره‌به‌كانت كارێكی ناره‌وایه‌ (هه‌ركه‌س بیكات).

دووه‌م: گۆڕینی مه‌زهه‌ب ئاساییه‌، چ له‌سه‌ر ئاستی تاك یان له‌سه‌ر ئاستی كۆمه‌ڵگه‌، پێویسته‌ به‌سینه‌ فراوانیش مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ بكرێت، به‌مه‌رجێك نه‌بێته‌ هۆی فیتنه‌گه‌ری و نانه‌وه‌ی ئاشوب له‌ناو مزگه‌وته‌كان و كۆمه‌ڵگه‌.

سێیه‌م: گه‌نگه‌شه‌ی پرسه‌ عه‌قیده‌ی و هه‌ستیاره‌كان نابێ بكه‌ونه‌ ناو فه‌زای كۆمه‌ڵایه‌تی و دوبه‌ره‌كی و شه‌ڕه‌جوێن و رقه‌به‌ری دروستبكه‌ن، چونكه‌ ده‌بێته‌ هۆكاری تێكدانی ئه‌منی فكری كۆمه‌ڵگه‌. له‌بری ئه‌مه‌ پێویسته‌ له‌رێگه‌ی وۆركشۆپ و كۆنفرانس و دیبه‌یت له‌ هۆڵه‌ زانستییه‌كان و ناوه‌نده‌ ئه‌كادیمییه‌كان یه‌كلابكرێنه‌وه‌ و گه‌نگه‌شه‌ بكرێن.

چواره‌م: مسوڵمانانی هه‌رێمی كوردستان، سه‌دان ساڵه‌ له‌سه‌ر مه‌زهه‌بی شافیعی راهاتوون، خویان پێوه‌گرتووه‌، وه‌ك چه‌تر نیمچه‌ كۆده‌نگیه‌كی له‌نێوان مه‌لا و چینی ئایندار دروستكردووه‌، ئه‌نجامه‌كه‌ی ئارامی مزگه‌وته‌كان و گه‌رمی دڵه‌كان بووه‌ له‌سه‌ر ئایندارییه‌كی بێ كێشمه‌كێشم و هه‌راوهۆسه‌، پاش ئه‌و هه‌موو ساڵه‌ په‌یڕه‌وكاری مه‌زهه‌بێكی تر بێت و كێشمه‌كێشم دروستبكات و ره‌وتی ئاینداری بشێوێنێت و نیوه‌ی كۆمه‌ڵگه‌ ته‌بدیع و ته‌فسیق و ته‌ضلیل بكات، كه‌ی ئه‌مه‌ ره‌وایه‌؟

پێنجه‌م: پاڵپشت به‌هه‌رچوار خاڵی سه‌ره‌وه‌، به‌بۆچونی به‌نده‌، به‌لاغه‌كه‌ی یه‌كێتی زانایان له‌شوێنی خۆیه‌تی، پێویسته‌ مه‌زهه‌بێكی دیاریكراو هه‌بێت بۆ (خه‌ڵكی ئاسایی) كه‌ په‌یره‌وی لێبكه‌ن بۆ ئه‌نجامدانی په‌رستشه‌كان له‌كه‌شێكی ئارام و دور له‌ كێشمه‌كێشم و پشێوی.

شه‌شه‌م: هه‌بوونی مه‌زهه‌ب بۆ كۆمه‌ڵگه‌ پێویسته‌، بۆ دروستكردنی نیزام و كۆده‌نگی له‌سه‌ر پرسه‌ دینییه‌كان، به‌دیلی تاك مه‌زهه‌بی فره‌مه‌زهه‌بی و لا مه‌زهه‌بییته‌ كه‌ پاشاگه‌ردانی و فه‌وزا له‌سه‌ر په‌رستش و پرۆسه‌ی ئاینداری دروسته‌كات.

حه‌وته‌م: چۆن بۆ كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستانی مه‌زهه‌بی شافیعی (بۆ خه‌ڵكی ئاسایی) پێویسته‌ وه‌ك مه‌زهه‌بی فه‌رمی مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ بكرێت، بۆ سعودیه‌ و یه‌مه‌ن مه‌زهه‌بی حه‌نبه‌لی و، بۆ توركیا و پاكستان مه‌زهه‌بی حه‌نه‌فی و، بۆ تونس و جه‌زائیر و مه‌غریب مه‌زهه‌بی مالیكی. پرسه‌كه‌ په‌یوه‌ندی به باشتربوونی مه‌زهه‌بێك له‌ مه‌زهه‌به‌كانی تر نییه‌، په‌یوه‌ندی به‌ راهاتنی خه‌ڵك و خۆگونجاندنیانه‌ له‌گه‌ڵ مه‌زهه‌بێكی دیاریكراو.

له‌كۆتاییدا:
هیوادارم، حكومه‌تی هه‌رێم به‌فه‌رمی رێبگرێت له‌ پشێوی مه‌عریفی و نانه‌وه‌ی ئاشوب و ئاڵۆزی له‌نێو كۆمه‌ڵگه‌ بێجیاوازی په‌یره‌وكارانی ره‌وت و هزر و مه‌زهه‌ب.

*به‌ڵگه‌ له‌ زانسته‌ ئیسلامییه‌كان به‌ (قورئان، فه‌رمووده‌، ئیجماع، قیاس، ئیستحسان، سه‌دی زه‌ریعه‌...) ده‌وترێت، به‌ڵام لای ره‌وته‌ فره‌چه‌شنه‌كانی هه‌زاره‌ی نوێ به‌قسه‌ی ئه‌و زانایانه‌ ده‌وترێت كه‌ به‌دڵی ئه‌وانه‌ و به‌پێشه‌وای خۆیان ده‌زانن. بۆیه‌ زۆرجار توشی هه‌ڵه‌ی لۆژیكی گه‌وره‌ ده‌بن.

. بابه‌تی هاوبه‌ش
  • 7ـی ئۆکتۆبەر، دۆزی فەڵەستینی زیندوو کردەوە

    غەززە لەنێوان وەشاندنی گورزو بەگەرخستنەوەى روحى جيهاد لە ئوممەتدا - غەززە و حەماس توانیان بەودان بەخۆداگرتن و خۆراگریەی كە كردیان لەماوەی 42 رۆژدا گورزی زۆر گەورە بوەشێنن بەرامبەر بە ئیسرائیل و دەولەتە زلهێزەكان و ئەوانەی خۆیان بەرابەری دونیا دادەنێ

  • سەرنجێك لەسەر پەیكەرەكەی میری كوردان ( ئیبراهیم پاشا)ی بابان

    پەیکەرسازی لە سەردەمی پێش مێژووەوە وەک جۆرێک لە دەربڕینی مرۆڤ بەکارهاتووە. سەرەتاییترین بەرهەمە ناسراوەکانی پەیکەرسازی مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ نزیکەی ٣٢ هەزار پێش زایین. مرۆڤی سەرەتایی شتگەلێکی سوودبەخشی دروستکردووە کە بە فۆڕمی پەیکەرسازی ڕازاوەتەو

  • یەكەمین توێژینەوە لەبارەی فەیك نیوزەوە

    یەکەم توێژینەوەی زانستی لەبارەی فەیک نیوز لە کوردستان: حیزبەکان، میدیای سێبەر و سۆشیاڵ میدیا پێشەکی هەرێمی کوردستان هاوشێوەی هەموو جیهان رووبەڕووی ئاڵنگارییەکانی کامپەینی فەیک نیوز یان (هەواڵی درۆ) بووەتەوە. بەڵام ئەوەی کوردستان لە بەشێک لە وڵاتانی

نرخی دراوه‌كان

100 دۆلار
156.800 دینار
100 یۆرۆ
171.000 دینار
100 پاوه‌ند
195.500 دینار
100 لیره‌
6.000 دینار
100 تمه‌ن
3.250 دینار