چۆن ڤایرۆسی کرۆنا بناسین، خۆپاراستنمان چۆن ده‌بێت؟

02/02/2020 - 13:53 بڵاوکراوەتەوە لە تەندروستی

له‌ ئێستادا ڤایرۆسی کرۆنا، مه‌ترسییه‌کان و بڵاوبوونه‌وه‌ی بووه‌ته‌ نیگه‌رانییه‌کی گه‌وره‌ی جیهانی و وڵاتێک نییه‌ که‌ به‌م کێشه‌وه‌ سه‌رقاڵ نه‌بێت. ته‌نانه‌ت ئه‌و وڵاتانه‌ش که‌ هیچ توشبوویه‌کیان نییه‌ به‌ هه‌مان شێوه‌ی چین و وڵاتانی دیکه‌ که‌وتوونه‌ته‌ حاڵه‌تی ئاماده‌باشییه‌وه‌.
ڤایرۆسی کرۆنا له‌ ئه‌نجامی پێشكه‌وتنی زانستی و تاقیگه‌ی پزشكییه‌وه‌ دروست ده‌بێت كه‌ هه‌مان نیشانه‌کانی ئه‌نفلۆنزای وه‌رزییه‌ و دیارترین نیشانه‌کانی بریتین له‌ به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رمی و دروستبوونی ئاوی لوت و هه‌وکردنی قوڕگ و کۆئه‌ندامی هه‌ناسه‌ و نیشانه‌کانی هه‌ڵامه‌ت و سه‌رمابوون و کۆکه‌ی وشک و پژمین و ئازاری په‌له‌کان و ماسولکه‌کان و دوای 3 بۆ 7 ڕۆژ هه‌ناسه‌ توندی و گرفتی کۆئه‌ندامی هه‌ناسه‌ درووست ده‌بێت.
به‌ پێی ئاماره‌کان تاكوو رێكه‌وتی 2ی شوباتی 2020 ژماره‌ی قوربانییه‌كان 305 كه‌سه‌ و له‌ سه‌دا 36 ی توشبووه‌کانی ڤایرۆسی کرۆنا گیانیان له‌ ده‌ست داوه‌، هه‌روه‌ها ژماره‌ی تووشبووان 14 هه‌زار و 628 كه‌س دێته‌ ئه‌ژمار .
به‌تایبه‌ت به‌ساڵاچووان و ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ سیسته‌می به‌رگرییان لاوازه‌، یان ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ نه‌خۆشی درێژخایه‌نیان هه‌یه‌ وه‌ک نه‌خۆشییه‌کانی کۆئه‌ندامی هه‌ناسه‌ و شه‌کره یان هه‌یه‌ زیاترین ڕێژه‌ی قوربانیان و تووشبووان به‌و ڤایرۆسه‌ ئه‌ژمار ده‌كرێت‌.
چۆن له‌ کرۆنا خۆمان بپارێزین؟
ڤایرۆسی کرۆنا به‌ ئاسانی له‌ نێوان مرۆڤه‌کان ده‌گوازرێته‌وه‌، هه‌ر بۆیه‌ ده‌بێت خۆمان بپارێزین و دورکه‌وتنه‌ له‌ شوێنی قه‌ره‌باڵغ و ڕه‌چاوکردنی ڕێنماییه‌کانی خۆپارێزی و سه‌ردان نه‌کردنی ئه‌و شوێنانه‌ی نه‌خۆشیه‌که‌ی تێدا بڵاوبووه‌ته‌وه‌ زۆر گرنگه‌ بۆ دانانی سنورێک بۆ بڵاوبوونه‌وه‌ی ئه‌و نه‌خۆشییه‌.
ڕاگرتنی پاک و خاوێنی و ده‌ست شووشتنی به‌رده‌وام و دوورکه‌وتنه‌وه‌ له‌ که‌لوپه‌لی که‌سی توشبوو و گومانلێکراو.
تا ئێستا هیچ ڤاکسینێک و چاره‌سه‌رێکی بنه‌ڕه‌تی نه‌خۆشی کرۆنا بوونی نییه‌ که‌ به‌ شێوه‌ی کۆتایی ڕه‌زامه‌ندی لایه‌نه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌کانی وه‌رگرتبێت.